Wednesday, 7 November 2018

Lincura - ljekovitost sa planine




Lincura, žuta lincura, Gentiana lutea je biljna vrsta koja se prečesto koristila u narodnoj medicini što je dovelo do ugrožavanja njenog opstanka. Ubraja se u zaštićene vrste, jer joj je zbog pretjeranog i nestručnog vađenja u prirodi zaprijetio potpuni nestanak. Danas se lincura uspješno uzjaja na planinskim područjima, livadama i pašnacima.

Ime je dobila po ilirskom kralju Genciju. Njeno okruglo, glatko i šuplje stablo naraste od 60 do 70cm. Može biti i više. Listovi su krupni, jajasto kopljasti. Donji listovi koji se nalaze u rozeti imaju peteljke. Listovi koji se nalaze na stabljici nemaju peteljke. Cvjetovi lincure su žuto obojeni, a mogu imati crvene tačke po laticama. Smješteni su u osnovi listova na stabljici i cvjetaju od jula do avgusta. Korijen lincure je zadebljao i može da živi oko 60 godina.

Biljka lincure se razvija veoma sporo. Počinje da cvjeta najranije u trećoj godini, a ponekad tek u 10 godini. Na ritam razvoja utiču vremenski uslovi.

Sakupljanje korijena se obavlja u proljeće, tokom marta i aprila, u kasno ljeto i tokom rane jeseni. Najbolje je sakupljanje obaviti tokom kasnog ljeta i jeseni jer tada sadrži najviše korisnih materija.

Lincuri je potrebno 7 godina da se razvije i tada se vadi korijen. Sadržaj ljekovitih materija najviše ima u korijenu starom od 5 do 7godina.

Kada se korijen iskopa potrebno ga je dobro očistiti i oprati, odstraniti gornji dio korjena koji je odrvenio i na kome se nalaze pupoljci koji bi se aktivirali tokom proljeća. Uklanjaju se bočne žile korijena i donji, tanki dio srednjeg korijena. Srednji dio korjena se siječe na komade debljine do 3cm i suši. Ukoliko se suši na Suncu umanjuje se ljekovitost lincure. U prirodi je zabranjeno sakupljanje lincure.

Prvenstveno se koristi kao lijek za želudac, za osnaživanje imunološkog sisema cijelog organizma, kod oporavka od bolesti, protiv groznice, stimuliše lučenje želudčane kiseline.
Preparati od lincure se uzimaju isključivo prije jela. Ne preporučuje se predugo korištenje ove biljke, jer može da izazove smetnje u probavi, mučninu. Takođe, ne treba je konzumirati kod katara želuca i crijeva.

Tinktura od lincure

Za pripremu tinkture potrebno nam je: do 300g korjena lincure, 0,5kg meda i 1l konjaka. Svi sastojci se pomiješaju i ostave 4 sedmice. 
Uzima se prije jela tako što se jedna supena kašika tinkture rastvori u pola čaše tople vode. Koristi se za regulisanje probavnih smetnji i jačanje želuca.

Rakija od lincure

Priprema rakije od lincure je veoma jednostavna. 50g korijena lincure se prelije sa 1l rakije prepečenice. Zatvorena boca sa sadržajem se dobro protrese i ostavi na hladnom i tamnom mjestu. Nakon 10 dana dobićemo izuzetno ljekovitu rakiju koja se pije po jedna mala čašica prije obroka. Redovna konzumacija ove rakije stimuliše varenje, jača cijeli organizam i uklanja nadutost. Originalna rakija od lincure je veoma gorkog okusa, dok pića koja se pripremaju od destilovanog ili fermentisanog korjena nemaju takvu gorčinu.